|
| |
Cinsel
Hastalıklar >>>
SİSTİT
Sistit mesanenin akut veya müzmin
iltihabına verilen isimdir. Bakterilerle, virüslerle veya bilinmeyen nedenlerle
ortaya çıkabilir.
SİSTİT NEDEN KADINLARDA DAHA SIK GÖRÜLÜR?
İdrar yolu enfeksiyonunun kadınlarda daha sık görülmesinin en önemli nedeni
kadın ile erkek anatomisi arasındaki farklılıklardır. İdrar normalde sterildir;
hiçbir mikroorganizma içermez. İdrar dış idrar yolu dışarıya doğru akarken
burada birikmiş olan ve yukarıya çıkmaya çalışan mikroorganizmaları temizler.
Ancak bazen bu mekanik temizleme yeterli olmaz ve enfeksiyon etkenleri yukarıya
sızabilir. Normalde barsaklarda bulunan Koli basili isimli bir bakteri dışkı ile
vücudu terk ettikten sonra bu kez dış idrar yolundan vücuda girer ve mesaneye
kadar ulaşarak sistite yol açar. İşte anatomik fark burada devreye girer. Kadın
dış idrar yolu erkeğinkine göre çok daha kısa olduğundan bakterinin kat etmesi
gereken mesafe ve bu iş için geçen süre çok daha azdır.
Kadınlarda sistit oluşumda rol oynayan bir diğer faktör tuvalet
alışkanlıklarıdır. Tuvalet sonrası temizliğin arkadan öne doğru yapılması anüs
civarındaki organizmaları vajinaya taşır. Ayrıca anüs çevresi temiz tutulsa da
iç çamaşıra yerleşen bakteriler vajinaya kadar ulaşabilir.
Cinsel ilişki esnasında meydana gelen mikroskobik travmalar da enfeksiyona olan
eğilimi arttırır. İlk kez cinsel ilişkide bulunan yada her zamankinden daha
yoğun cinsellik yaşayan pek çok kadında 12-24 saat içinde yanma başlar.
Özellikle balayında görülen bu durum nedeni ile tabloya “balayı sistiti”
denmektedir. Doğum kontrolünde kullanılan prezervatif gibi bariyer yöntemler ve
spermisit (sperm öldürücü) maddeler enfeksiyona meyil yaratır.
Gebelik esnasında meydana gelen hormonal değişimler tüm düz kaslarda olduğu gibi
idrar yollarında da yavaşlamaya yol açar. Bu yavaşlamanın sonucu olarak mesane
tam boşaltılamaz, bir miktar idrar sürekli mesanede kalır ve enfeksiyon oluşur.
Gebelerin yaklaşık %15’i sistit olduklarını fark etmezler. Bu nedenle
kontrollerde gebenin herhangi bir yakınması olmasa dahi idrar tetkiki
yapılmalıdır.
Mesane boşalmasının bozulduğu bir diğer durum da menopozdur. Yaşlanmaya bağlı
olarak mesane esnekliğini kaybeder ve tam boşalamaz. Gebelikte olduğu gibi
biriken idrar enfeksiyon için uygun zemin hazırlar.
İdrar yollarında taş bulunması hem erkekte hem de kadında enfeksiyon olasılığını
arttırır. Böbreklerden dışarıya doğru ilerleyen taşın yarattığı küçük travmalar
ve kısa süreli tıkanıklıklar iltihap nedenidir.
Vajinal doğum sonrası dokular asla eski esnekliğine dönmezler. Bir ya da birkaç
doğum sonrasında vajina dokusundaki bu gevşeme neticesinde mesane sarkması denen
durum ortaya çıkar. Sistosel adı verilen bu durum kadınlarda İdrar yolu
enfeksiyonunun daha sık görülmesinin bir başka nedenidir.
SİSTİT TİPLERİ VE BELİRTİLERİ
“Bakteriyel sistitler”de etken çoğunlukla barsaklardan idrar yollarına geçen E.
Coli’dir. Bu durum genellikle akut olarak gelişir ve sık idrara gitme, idrar
yaparken yanma, sıkışma hissi ve bazen idrar kaçırma ile kendini gösterir.
“Akut sistit atakları” mesanesinde zayıflık olan kadınlarda idrarın geri
kaçmasına ve buna bağlı gelişen böbrek iltihabı gibi ciddi sonuçlara yol
açabilir. Bu takdirde yan ağrısı, titreme, yükselen ateş, bulantı, kusma gibi
belirtiler eklenir.
“Kronik sistit” süregelen bir mesane enfeksiyonudur. Tedavi edilmez ise
böbreklere zarar vererek böbrek yetmezliği ve çeşitli sorunlara sebep olabilir.
Kronik sistit; böbrek iltihabı, mesane taşı, mesane ve diğer organlar arasındaki
ince yollar, mesane divertikülü, idrar yolu darlıkları, prostat büyümesi gibi
mesanenin boşalmasını etkileyen ve mesanede idrar kalmasına neden olan
durumlarda da ortaya çıkabilir. Sinirsel mesane hastalığı da bu tip sistite
sebep olabilir.
“İnterstisyel sistit” daha çok kadınlarda görülen ve nedeni kesin olarak
bilinmeyen kronik bir mesane enflamasyonudur. Bu durumda hastanın şikayetleri
yıllar içerisinde artar. İleri dönemlerde mesane kapasitesi çok küçüleceği için
yaşam kalitesi çok etkilenir.
Adenovirus gibi bazı viruslar idrarda kanamaya yol açan sistit tipine neden
olabilir. Bu durum genellikle genç erkeklerde daha sık görülür ve hasar
bırakmadan iyileşir.
Erkeklerde sistit prostatın kronik enfeksiyonlarına eşlik edebilir ve
tekrarlayan ataklar şeklinde görülebilir.
SİSTİT TEDAVİSİ
Sistit tedavisi, diğer idrar yolu enfeksiyonlarında olduğu gibi antibiyotik
tedavi ve kronik vakalarda hastanede klinik tedavidir.
İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARI VE SİSTİT’TEN NASIL KORUNABİLİRSİNİZ?
1.Günde 6-8 bardak su için.
2.Alkol ve kafein içeren içecekleri aşırı tüketmeyin.
3.İdrarınızı tutmayın, tuvalete gitmek için idrar hissini gelmesi beklemeyin ve
her 3-4 saatte bir idrara çıkmaya çalışın.
4.Temizlik sırasında arkadan öne doğru değil önden arkaya doğru temizlik
kuralına uyun.
5.Genital bölgenizi temiz tutun, günlük olarak hafif sabunlu suyla temizleyin ve
temizlik için sentetik kimyasal maddelerin kullanmayın.
| |
|
