|
Cinsel
Hastalıklar >>>
Varikosel nedir? Nasıl tedavi edilir?
Puberte sonrası erkeklerin
yaklaşık % 10-20 sinde görülür. Kısırlık (infertilite) şikayeti olan
erkeklerin ise yaklaşık %40 ında varikosel mevcuttur. Sekonder
infertilite şikayeti olan erkeklerde ( önceden en az bir çocuğu olan
ancak şimdi kısırlık şikayeti çeken) ise bu oran % 80 lerin üzerine
çıkmaktadır. Varikosel her iki testiste de görülebilir. Ancak anatomik
komşulukları dolayısı ile sol testiste görülme oranı % 85, sağ testiste
görülme oranı ise % 15 civarındadır. Bir taraftaki varikosel genellikle
diğer testisi de etkilemektedir.
Varikosel çoğu zaman hiçbir
belirti vermez. Ancak bazen aşağıdaki belirtiler görülebilir:
Testislerde ağrı
Testislerde küçülme
Testislerde dolgunluk hissi
İnfertilite (kısırlık)
Gözle görülebilen genişlemiş damarlar
Ele gelen genişlemiş damarlar
Varikoselin neden kısırlığa sebep
olduğu konusunda henüz kesin bir bilgi yoktur. Ancak genişleyen
damarların testislerde sebep olduğu ısı artışının sperm üretimini
olumsuz etkilediği, genişleyen damarlarda biriken kanda anormal
konsantrasyonlara ulaşan böbreküstü bezi ve renal ürünlerin sperm
oluşumunu olumsuz etkilediği, yine bazı metabolik ürünlerin artması ve
oksijenlenmenin azalmasının sperm üretimini olumsuz etkilediği gibi
birtakım teoriler mevcuttur.
Bazen hastalar testislerinde
gördükleri veya ayakta iken ellerine gelen genişlemiş damarlar sebebi
ile doktora gelirler. Doktor tarafından yapılacak elle muayene ile
genellikle tanı konur. Bazen ultrasonografi / Doppler gerekebilir. Bütün
varikoselli hastalara 4 günlük cinsel perhizden sonra sperm tahlili (spermiogram)
yapılıp sperm sayısı, hareketliliği ve şekilleri araştırılmalıdır.
Hastaların yaklaşık %70 inde sperm yoğunluğu ve hareketliliği azalmış,
şekilleri bozulmuştur. Bu hastalarda yüksek oranda kısırlık
görülür.Kısırlık şikayeti olan varikoselli erkeklerde, çok yoğun ağrı
şikayeti olanlarda ve testislerinden biri diğerine göre anlamlı küçülme
göstermiş varikoselli erkeklerde cerrahi tedavi önerilir. Tedaviye
geçmek için varikoselin mutlaka sperm değerlerini bozmuş olması gerekir.
Yani spermi normal ise tedavi edilmeyebilir. Evli olmayan erkeklerde de
varikosel bulunmuş ve sperminde bozulma başlamış ise tedavi
yapılmalıdır. Eğer erkek adolesan çağda, yani henüz ergenliğe gelmemiş
ise ve sperm veremiyorsa bu durumda testiste küçülme olup olmadığına
bakılır. O taraf testisi %10’dan fazla volüm kaybetmiş ise yine ameliyat
endikasyonu vardır.
Testislerinde ağrı olan ve muayene
ile varikosel saptanan erkeklerde bu ağrının mutlaka varikoselden
kaynaklanıyor olması gerekmez. Önce diğer nedenler araştırılmalı ve
semptomatik tedavi yapılmalı, ondan sonra varikoselin tedavisine
geçilmelidir.
VARİKOSELİN TEDAVİSİ AMELİYATTIR
Ameliyat sırasında mikroskop kullanılması önerilmektedir. Ameliyatı
kasık bölgesinden yapılan küçük bir kesi ile gerçekleşir. Testisi drene
eden venler bağlanır. Basit bir ameliyattır ve genellikle hastane de
yatmayı gerektirmez. Varikosel ameliyatının başarı şansı değişiktir.
Mikroskobik yapılan ameliyatların başarı şansı diğerlerine oranla çok
daha yüksektir. Yaklaşık 30-60 dk. sürer. Bu sırada testisle ilgili
diğer oluşumların zarar görmemesine özen gösterilmelidir. Varikosel
ameliyatı dikkatli yapılmaz ise hidrosel (testis çevresinde sıvı
birikimi), atrofi gibi komplikasyonlar görülebilir. Ama son yıllarda,
ameliyat tekniğinde elde edilen ilerlemeler sayesinde bu
komplikasyonlara hemen hemen hiç rastlanılmamaktadır. Bunda cerrahın
deneyimi önemlidir. Ameliyat olacak kişilerin bunu iyi bilmesi ve
ameliyatı yapacak doktordan da bu konuda bilgi alması gerekir.
Ameliyattan 3 ay sonra sperm üretiminde düzelme görülmeye başlar. Sperm
tetkiki ameliyattan sonraki 3-6. ayda yapılmalıdır. Sperm üretimindeki
düzelme ameliyat olan hastaların %50-80 inde görülür. Gebelik üzerindeki
etkisi de yüzde 20-69 civarında artmaktadır. Azoospermi olgularında da
varikosel ameliyatı yapılması önerilirse de, başarısının daha düşük
olacağı önceden belirtilmelidir.
Tüp bebek uygulaması yapılacak
erkeklerde de varikosel ameliyatı yapıldıktan sonra tüp bebeğe geçilmesi
başarıyı artırabilir. Ameliyat edilen hastaların bir kısmında sperm
değerleri biraz daha yükselerek mikroenjeksiyon (ICSI) yerine aşılama (IUI)
uygulamasına geçilebilir, hatta doğal yolla gebe kalma şansı da elde
edilebilir. Spontan gebelik sağlanamayan hastalarda sperm sayısı,
motilite veya sperm morfolojisindeki iyileşme ile yardımcı üreme
tekniklerinin başarısı artmaktadır. |
